Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ATOMOY

Της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Είναι γνωστό ότι οι ενωμένες δυνάμεις φέρνουν πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα. Παραμύθια, ιστορικά γεγονότα, μέχρι και παροιμίες μας βεβαιώνουν ότι «ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη».

Υποκλίνομαι. Έλα, όμως, που πέρασαν μερικοί γίγαντες του πνεύματος που διαλαλούσαν ότι ένας και μόνον ένας, όταν το θέλει, μπορεί να ταρακουνήσει τον κόσμο ολόκληρο;

Ο Καζαντζάκης κραυγάζει ότι πρέπει πάντα να δρας σαν να μην υπάρχει άλλος στον κόσμο, ότι εσύ μόνος μπορείς να νικήσεις τους πάντες.

Με το 2016 να μας αποχαιρετά- εμείς απασχολημένοι με την κατασπατάληση της καθημερινότητάς μας, δεν ξέρω αν θυμηθούμε να ανταποδώσουμε τον χαιρετισμό, κάνω κάποιες σκόρπιες σκέψεις.

Ναι, δεν μπορώ να συμμαζέψω το μυαλό μου, δεν μπορώ να χαρώ, όπως άλλες χρονιές. Το δράμα της καταρρέουσας ανθρωπότητας με συγκλονίζει και αναρρωτιέμαι αν είχε δίκιο ή όχι ο Καζαντζάκης.

Σαν αστραπή, μού έρχεται κι άλλος ένας συνοδοιπόρος του, που έζησε νωρίτερα από τον μεγάλο στοχαστή μας. Ένας Γάλλος, επίσης συγγραφέας, άνθρωπος των γραμμάτων, καλαμαράς.

Το όνομά του: Εμίλ Ζολά.

Τον γνωρίζετε, το ξέρω, αλλά δεν θέλω να συζητήσουμε για την Τερέζα Ρακέν ούτε για την περίφημη Νανά. Δεν θέλω να συζητήσω για κανένα συγγραφικό του έργο.

Θέλω να σας θυμήσω μια καταιγίδα γραφής, ένα τρομερό πρωτοσέλιδο στην εφημερίδα Aurore με τον πηχαίο τίτλο : Κατηγορώ!

Ένας άνθρωπος, ένας γραφιάς, είχε την ψυχική δύναμη και το ηθικό ανάστημα να εναντιωθεί σ’ ολόκληρο το γαλλικό κράτος, να το ταρακουνήσει και να εισακουσθεί, να φέρει, δηλαδή αποτέλεσμα, απευθυνόμενος, μέσω της εφημερίδας, στον πρωθυπουργό.

Να μερικές από τις φράσεις, καταπέλτες, που φανερώνουν τους αποδέκτες των κατηγοριών του:

-Κατηγορώ τον αντισυναταγματάρχη Πατύ ντε Κλάμ, γιατί υπήρξε ο σατανικός δράστης της δικαστικής πλάνης...

-Κατηγορώ τον στρατηγό Μερσιέ γιατί, το λιγότερο από πνευματική ανεπάρκεια, έγινε συνένοχος του μεγαλύτερου ανομήματος του αιωνα...

-Κατηγορώ τον στρατηγό Μοιγιό, γιατί είχε στα χέρια του ανασμφισβήτητες αποδείξεις της αθωότητας του Ντρέϊφους και τις έπνιξε...

-Κατηγορώ τον στρατηγό ντε Μπουαντέφρ και τον στρατηγό Γκόνζ, γιατί υπήρξαν συνένοχοι του ίδιου εγκλήματος...

-Κατηγορώ τον στρατηγό ντε Πελλιέ και τον ταγματάρχη Ραβαρί, γιατί έκαμαν μια εγκληματική προανάκριση, με την πιο τερατώδη μεροληψία...

-Κατηγορώ τους τρείς γραφολόγους Μπελόμ, Βαρινιάρ και Γουάρ, γιατί συνέταξαν ψεύτικες εκθέσεις απατεώνων...

-Κατηγορώ το Υπουργείο Στρατιωτικών και το Επιτελείο, γιατί έκαμαν στις εφημερίδες, ιδιαίτερα στην Αστραπή και στην Ηχώ των Παρισίων, μια βδελυρή και απαράδεκτη εκστρατεία για να παραπλανήσουν την κοινή γνώμη...

-Κατηγορώ, τέλος, το πρώτο Στρατοδικείο, γιατί παραβίασε το δίκαιο...

Πόσοι άνθρωποι του πνεύματος του καταθλιπτικού μας «σήμερα», έχουν την δύναμη να κατηγορήσουν τους υπεύθυνους που ρημάζουν καθημερινά τους πολίτες όλου του κόσμου, και μάλιστα δημόσια;

Δεν έχει σημασία η σημαία, η γλώσσα, η θρησκεία, το πολίτευμα. Γιατί, όλοι οι ιθύνοντες, όλοι όσοι ασκούν εξουσία, έχουν ξεχάσει τους όρκους που έδωσαν να υπηρετήσουν την πατρίδα και τους πολίτες της χώρας τους.

Πόσο δίκιο είχε ο Χριστός όταν έλεγε ότι είναι πιο δύσκολο να περάσει ένας ελέφαντας από τη σχισμή μιας μικρής βελόνας, παρά ένας πάμπλουτος στον παράδεισο( όπου πάμπλουτος και παράδεισος, βλέπε το ισχυρό κεφάλαιο και το δίκαιο των αδυνάτων).

Πόσα πρέπει ακόμη να δουν τα θολά και αδιάφορα μάτια μας για να αρχίσουμε να αντιδρούμε δυναμικά;

Ως αισιόδοξο άτομο, εύχομαι το 2017 να βρεθεί αρωγός μας, να μας δώσει εναύσματα και ευκαιρίες για να πετύχουμε κάτι καλύτερο σε όποιον τομέα μπορεί ο καθένας.

Καλή χρονιά, αγαπημένοι!!  

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ(1922-1997)

Ο φιλόσοφος της Αυτονομίας

Της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Όπου να και κοιτάξω, βλέπω δυστυχία, μαυρίλα, ήττα ψυχική και σωματική. Και ο εσώτερος εαυτός μου επαναστατεί, ψάχνει μια αχτίδα φωτός, να στρέψει εκεί τον λογισμό, να βρει παρηγοριά. Και η προσπάθεια έχει αποτέλεσμα, το αποτέλεσμα που βγαίνει πάντα όταν στρέφομαι στο πνεύμα και στους ανθρώπους που το υπηρέτησαν.

Ένας από αυτούς ήταν ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ένας Έλληνας φιλόσοφος του 20ού αιώνα, που ανέβηκε τα σκαλοπάτια της διανόησης και διακρίθηκε. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του αιώνα του.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τη χρονιά της Μικρασιατικής Καταστροφής, αλλά η οικογένειά του πρόλαβε να έρθει στην Αθήνα ένα μήνα πριν τον χαμό. Ο πατέρας του λάτρευε την μόρφωση, ήταν άθεος και αντιβασιλικός. Η μητέρα του, μια επίσης μορφωμένη γυναίκα, είχ ιδιαίτερη προτίμηση στη μουσική.

Μέσα σ’ ένα τέτοιο περιβάλον, ο μικρός Κορνήλιος άρχισε να διαβάζει φιλοσοφία στην τρυφερή ηλκία των 11-12 ετών και πρωτοήλθε σε επαφή με την μαρξιστική σκέψη στα 13 του χρόνια. Αυτή η παιδεία του γέννησε το ενδιαφέρον για την πολιτική και για την φιλοσοφική σκέψη γενικότερα.

Προσχώρησε στην Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας το 1937, έφηβος ακόμη, επί δικτατορίας του Μεταξά, αλλά λίγο μετά την αρχή της κατοχής, συγκρότησε μαζί με άλλους νέους μια ομάδα που εναντιωνόταν στον προσανατολισμό του Κ.Κ. Ελλάδας. Οι σπουδές του στο πανεπιστήμιο Αθηνών περιλάμβαναν νομικά και οικονομικά.

Το 1943 προσχώρησε στην τροτσκιστική ομάδα του Άγη Στίγα, κάτι που τον έφερε αντιμέτωπο και με τους Γερμανούς και με το Ε.Α.Μ.

Την επόμενη χρονιά γράφει τα πρώτα του κείμενα για τις κοινωνικές επιστήμες και τον Μάξ Βέμπερ που δημοσιεύονται στο περιοδικό Αρχείον Κοινωνιολογίας και Ηθικής. Στα Δεκεμβριανά αποδοκιμάζει τη στάση του ΚΚΕ ως σταλινικό πραξικόπημα, και φεύγει για το Παρίσι, με υποτροφία του Γαλλικού Ινστιτούτου από την Γαλλική κυβέρνηση, όπου και θα εγκατασταθεί μόνιμα.

Συνεπιβάτες του στο ίδιο πλοίο είναι και δύο άλλες μεγάλες μορφές: ο Κώστας Αξελός και ο Κώστας Παπαϊωάννου, που έχουν πάρει την ίδια υποτροφία.

Στο Παρίσι γίνεται μέλος της τροτσκιστικής Τετάρτης Διεθνούς, αλλά και του Διεθνιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Γρήγορα θα απομακρυνθεί και από τις δύο οργανώσεις(1948), ενώ αρχίζει να εργάζεται στην υπηρεσία Στατιστικής Εθνικών Λογαριασμών και Μελετών Ανάπτυξης του Ο.Ο.Σ.Α.

Ιδρύει την ομάδα Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα μαζί με τον Γάλλο διανοούμενο Κλώντ Λεφόρ και από το 1948 μέχρι το 1965 εκδίδει το ομώνυμο περιοδικό, όπου αρθρογραφούν  και άλλοι Γάλλοι διανοούμενοι, όπως ο Ζαν Φρανσουά Λιοτάρ και ο Γκύ Ντεμπόρ. Ήταν ένα περιοδικό ιδιαίτερα επικριτικό στα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Χαρακτηριστική ήταν η ανάλυση του Καστοριάδη για το σύστημα της Σοβιετικής Ένωσης, που το ονόμασε Γραφειοκρατικό Καπιταλισμό, αναφέροντας:

«Η ρωσική επανάσταση οδήγησε στην εγκαθίδρυση ενός νέου τύπου καθεστώτος εκμετάλλευσης και καταπίεσης, όπου μια νέα κυρίαρχη τάξη, η γραφειοκρατία, σχηματίστηκε γύρω από το Κομμουνιστικό Κόμμα».

Αναφερόμενος στις «φιλελεύθερες ολιγαρχίες» της Δύσης, υποστήριζε ότι το κριτήριο ταξικής διαφοροποίησης είχε πάψει να είναι η κατοχή και ο έλεγχος των μέσων παραγωγής και έγινε η κατοχή και η ικανότητα άσκησης εξουσίας.

Σταδιακά, και όσο οδηγούμαστε προς τα τελευταία χρόνια της έκδοσης του περιοδικού, ο Καστοριάδης απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την μαρξιστική φιλοσοφία, την θεωρία της Ιστορίας και την μαρξιστική οικονομική ανάλυση (φαίνεται καθαρά στο κείμενο «Μαρξισμός και επαναστατική κοινωνία», που περιλήφθηκε αργότερα στο βιβλίο «Η φαναταστική Θέσμιση της Κοινωνίας»)

Τα κείμενά του Καστοριάδη στο περιοδικό αυτό θα γεννήσουν τα βιβλία του: «Η γραφειοκρατική Κοινωνία»(1973), «Η πείρα του Εργατικού Κινήματος»(1974), «Το περιεχόμενο του Σοσιαλισμού», «Σύγχρονος Καπιταλισμός και Επανάσταση», «Η Γαλλική Κοινωνία» (1979).

Ενώ οι θέσεις και οι απόψεις του γνωρίζουν μεγάλη απήχηση σε επαναστατικούς κύκλους πολλών χωρών, ο ίδιος αναγκάζεται να υπογράφει με διάφορα γαλλικά ψευδώνυμα, επειδή δεν είχε αποκτήσει γαλλική υπηκοότητα ή διαβατήριο, απειλούμενος συνεχώς με απέλαση στην Ελλάδα.

Ενώ το περιοδικό παύει να υφίσταται το 1967, τα κείμενά του αποτελούν πηγή έμπνευσης των εξεγερμένων φοιτητών του Μάη του 1968.

Τελικά, το 1970, ο Καστοριάδης αποκτά γαλλική υπηκοότητα και αρχίζει να ασχολείται με την ψυχανάλυση, συμμετέχοντας στις συνελεύσεις της Τέταρτης Ομάδας- ενός κινήματος που διαφωνούσε με την σχολή του Ζακ Λακάν.

Η στροφή του στην ψυχανάλυση τον οδηγεί σε μια νέα φιλοσοφική κατανόηση της ζωής, με κεντρική έννοια αυτή του Φανταστικού, το οποίο θεωρεί θεμέλιο της ανθρώπινης δημιουργίας. Αρνείται την ύπαρξη του προδιαγεγραμμένου όσο αφορά την κοινωνική αλλαγή στα πλαίσια της πορείας μιας κοινωνίας, αφού πιστεύει ότι πρόκιται για μια συνεχή δημιουργία που γεννιέται μέσω του Κοινωνικού Φαντασιακού.    

Κυρίαρχη θέση στο έργο του κατέχει η έννοια της Αυτονομίας, που ετυμολογικά σημαίνει την πολιτική πράξη, κατά την οποία μια κοινωνία δημιουργεί τους δικούς της νόμους και θεσμούς.

Πολλές κοινωνίες, την στιγμή της δημιουργίας τους, παρουσιάζουν φαινόμενα αυτονομίας, όπως οι δημαρχιακές συναντήσεις πολιτών στην Αμερικανική Ανεξαρτησία και οι οργανώσεις πολιτών κατά την Κομμούνα του Παρισιού. Στην εξέλιξή τους, όμως,τα συστήματα αυτά, δίνουν την νομοθετική εξουσία σε εκλεγόμενους άρχοντες, με αποτέλεσμα την πλήρη αποξένωση του πολίτη από αυτήν. Κατά τον Καστοριάδη, μόνον η λεγόμενη εκτελεστική εξουσία, η οποία οφείλει να πράττει κατά την κυριολεξία του όρου, εκτελώντας τα βουλεύματα του δήμου, μπορεί να μεταβιβάζεται σε ειδικούς. Οι υπόλοιπες(εξουσίες), συμπεριλαμβανομένης και της διακστικής, πρέπει να μένουν στα χέρια των πολιτών, μέσω της άμεσης δημοκρατίας.

Υποστήριζε ότι η αρχαία Ελλάδα δεν πρέπει να αποτελέσει πρότυπο, αλλά έμπνευση για μια σύγχρονη αυτόνομη δημοκρατία.

Το 1979 εξελέγη διευθυντής της Σχολής Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών Παρισιού.

Τα  τελευταία χρόνια της ζωής του επισκέφθηκε αρκετές φορές την Ελλάδα, δίδοντας σειρά διαλέξεων σε διάφορες πόλεις. Το 1989 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και το 1993 επίτιμος διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Το 2014 κυκλοφόρησε η βιογραφία του Καστοριάδης- Μια ζωή, από τον Φρανσουά Ντοσσέ.

ΚΑΛΥΨΩ

Της Dimitra Papanastasopoulou

Η Καλυψώ ήταν μια νύμφη- μάγισσα, κόρη του Άτλαντα και της Πλειόνης ή του Ήλιου και της Περσηίδας, η οποία τρεφόταν με νέκταρ και αμβροσία, έχοντας την υπέρτατη δύναμη να χαρίζει την αθανασία σε όποιον επέλεγε. Κατοικία της  το νησί Ωγυγία, τοποθετημένο στη δυτική Μεσόγειο, στον κόλπο της Νεάπολης ή του Τάραντα ή κατ’ άλλες πηγές στο Ιόνιο Πέλαγος. Κάποιοι μελετητές θεωρούν ότι το νησί ήταν στην Θέουτα- απέναντι από το Γιβραλτάρ- ή το νησί Γκόζο, πολύ κοντά στην Μάλτα.

Μας γίνεται γνωστή κι αυτή, όπως και η Κίρκη, από την Οδύσσεια(ραψωδίες Ε και Η), αντιπροσωπεύοντας την δέκατη περιπέτεια του πολύπαθου Οδυσσέα.

Ο Οδυσσέας φτάνει στο καταπράσινο και ειδυλλιακό νησί της Καλυψώς εντελώς μόνος, έχοντας χάσει όλους τους συντρόφους του φεύγοντας από το νησί του Ήλιου. Ένα αστροπελέκι του Δία χτύπησε το καράβι και το διέλυσε, παρασύροντας στον βυθό όλους, εκτός από τον ήρωα της Οδύσσειας. Έχουν περάσει δεκατρία χρόνια στη θάλασσα( ένα χρόνο έμεινε, όπως είπαμε, στο νησί της Κίρκης). Ο Οδυσσέας, πιασμένος από ένα κομμάτι ξύλο, παραδέρνει στα άγρια κύματα για δέκα ατελείωτα ημερόνυχτα, μέχρι που τα κύματα τον βγάζουν στην ωραιότερη ξηρά, στο παραδεισένιο νησί που διαφεντεύει η Καλυψώ.

Η Καλυψώ, τριγυρισμένη από θεία ομορφιά (φυσικοί κήποι, ιερό δάσος, πηγές) ζει παρέα με άλλες νύμφες μέσα σε ένα θεόρατο σπήλαιο, κλώθωντας και υφαίνοντας.

Την ώρα που, παραπατώντας από την εξάντληση, ο ήρωάς μας μπαίνει στο σπήλαιο, την βλέπει, καλλίκομη κι αρχοντική, με τις όμορφες ξανθές πλεξούδες της να ζωντανεύει μια φωτιά, να τραγουδά με την ουράνια φωνή της και να υφαίνει με τη χρυσή της σαϊτα. Την επόμενη στιγμή καταρρέει, λιποθυμά.

Η πανέμορφη νύμφη τον φροντίζει και τον ερωτεύεται με την πρώτη ματιά. Όταν ο Οδυσσέας συνέρχεται, εκείνη δεν τον αφήνει να φύγει. Τον διεκδικεί ακούραστη και επίμονη, με τις αόρατες αλυσσίδες της θείας γοητείας της,για επτά ολόκληρα χρόνια, υπόσχεται να τον κάνει αθάνατο, αρκεί να μην την εγκαταλείψει...

Κάθε άλλος θνητός θα είχε υποκύψει- όχι, όμως, ο Οδυσσέας, που το πεπρωμένο του είναι να φέρει σε πέρας το ταξίδι της ζωής και της γνώσης, παραμένοντας θνητός, όπως κάθε άνθρωπος που τάσσει τον εαυτό του υπηρέτη ενός σκοπού.

Μετά από επτά χρόνια υπομονής και επιμονής από την πλευρά του Οδυσσέα, έρχεται η ώρα της λύτρωσης, της απελευθέρωσης και της συνέχειας του ταξιδιού-σκοπού. Η Αθηνά παρακαλεί τον Δία να βοηθήσει αυτόν τον πεισματάρη κι εκείνος στέλνει τον Ερμή να διατάξει την απελευθέρωση. Ο Οδυσσέας δεν πιστεύει στα μάτια και στ’ αυτιά του...

Η Καλυψώ, αν και πληγωμένη, είναι υποχρεωμένη να υπακούσει στον ηγέτη των θεών. Την κυριεύει η ζήλεια, εκείνη μια θεά, για μια θνητή- την Πηνελόπη, την γυναίκα που ο Οδυσσέας προτιμά στη θέση της, αλλά η βαθειά αγάπη της υπερτερεί και  του προσφέρει  τα απαραίτητα και τις σοφές της συμβουλές για το ταξίδι του: ξυλεία και πανί, για να κατασκευάσει μια σχεδία,προμήθειες και «μαύρο κρασί», του υποδεικνύει τ’ αστέρια που πρέπει ν’ ακολουθήσει ή να παρατηρεί για να ρυθμίζει την πορεία του.

Η Καλυψώ και ο Οδυσσέας απέκτησαν τρεις γιούς: τον Ναυσίθεο, τον Ναυσίνοο και τον Αίσωνα ή Αύσονα, που εγκαταστάθηκε στην Ιταλία. Ο Ησίοδος στην Θεογονία αναφέρει μόνο τους δύο πρώτους, ενώ μεταγενέστεροι μύθοι αναφέρουν μόνον ένα γιό, τον Λατίνο.

ΚΙΡΚΗ

Η Θεά-Μάγισσα

Της Dimitra Papanastasopoulou

Η πανέμορφη μάγισσα, με τα υπέροχα, μακριά μαλλιά και την ανθρώπινη μιλιά, θεία της Μήδειας, κατοικούσε μόνη στην Αιαία, «ένα νησί στεφανωμένο από πελάγη ατέρμονα». Ο Στράβωνας στα Γεωγραφικά του λέει ότι το νησί ήταν στο νότιο Λάτιο, ανάμεσα στη Ρώμη και τη Νάπολη, στον κόλπο της Γκαέτας.

Το παλάτι είναι υπέροχο, μαγικό, «χτισμένο με πελεκητά λιθάρια, σε μέρος φυλαγμένο που να βλέπει ολόγυρα», με λύκους και λιοντάρια για φύλακες, μαγεμένα κι αυτά με βοτάνια δικά της.

Πατέρας της ήταν ο Ήλιος και μητέρα της η Πέρση, μία από τις Ωκεανίδες. Ήταν αδελφή του Αιήτη και της Πασιφάης. Αναφέρεται σαν δευτερεύουσα θεότητα, σαν μάγισσα και σαν νύμφη.Με τεράστιες γνώσεις στα βότανα και τις επιδράσεις τους, μεταμόρφωνε τους εχθρούς ή όσους την προσέβαλαν σε ζώα, δίνοντάς τους να πιούν μαγικά ποτά, που τα έφτιαχνε εκείνη.

Τη γνωρίζουμε από την Οδύσσεια, όταν ο Οδυσσέας  ξεβράζεται στις ακτές του νησιού της και μεταμορφώνει τους συντρόφους του σε γουρούνια. Γουρούνια που μιλούν και έχουν συναίσθηση ότι ήταν άνθρωποι.

Ο Οδυσσέας γλυτώνει, λόγω της προστατευτικής παρέμβασης του Ερμή που τού δίνει αντίδοτο: «πάρε αυτό το καλοβότανο και κράτα το, στης Κίρκης σαν μπεις, να σκέπει το κεφάλι σου, κακή ώρα να σε ‘βρει». Το καλοβότανο, εξηγεί ο Ερμής, ξεριζώνοντάς το από τη γη, είναι μια ρίζα μαύρη με λευκό σαν το γάλα άνθος που ονομάζεται μώλυ. Κανένας θνητός δεν έχει τη δύναμη (ή τον τρόπο) να το αποσπάσει από τη γη. Αυτό είναι προνόμιο των θεών.

Ο ευνοημένος από τους θεούς γλυτώνει και ζει με την Κίρκη έναν ολόκληρο χρόνο, μέχρι να καταφέρει να φύγει με τους συντρόφους του.

Είναι εκείνη που δίνει συμβουλές στον Οδυσσέα, πώς θα καταφέρει να πάει στη χώρα των νεκρών, να βρει τον Τειρεσία και να μάθει γιατί ο Ποσειδώνας είναι οργισμένος, αλλά και με ποιόν τρόπο θα τον εξευμενίσει.

«Άνοιξε λάκκο ως μιαν οργιά το φάρδος και το μάκρος κα χύσε γύρω του χοές στους πεθαμένους όλους...και στρέψε αλλού το πρόσωπο, στου ποταμού το ρέμα. Άπειρες τότε εκεί ψυχές των πεθαμένων θα’ ρθουν...σε λίγο θα φανεί ο προφήτης κ ευθύς το δρόμο θα σου πει, του ταξιδιού το μάκρος και στην πατρίδα πώς θα πάς τη θάλασσα περνώντας».

Η ίδια η μάγισσα-θεά, εξουσιάζει τους ανέμους και υπόσχεται καλές καιρικές συνθήκες για το ταξίδι του Οδυσσέα. Δεν παραλείπει να δώσει συμβουλές για την αποφυγή κινδύνων και παγίδων (σειρήνες, σκύλλα, νησί του Ήλιου).

Την κάποτε πανέμορφη Σκύλλα, την είχε μεταμορφώσει η ίδια η Κίρκη σε τέρας, με σώμα έξι σκυλιών που αλυχτούσαν κι έτρωγαν ανθρώπους. Κι αυτό έγινε, επειδή ο Γλαύκος τόλμησε να αρνηθεί τον έρωτά της, προτιμώντας τη Σκύλλα.

Σ’ ένα αρχαίο έπος, την Τηλεγονία ή Τηλεγόνεια, που λέγεται ότι είναι η συνέχεια της Οδύσσειας και αποδίδεται στον Ευγάμονα τον Κυρηναίο, από το οποίο σώζεται μόνο μια περίληψη, αναφέρεται ότι η Κίρκη απέκτησε από τον Οδυσσέα έναν γιό, τον Τηλέγονο. Όταν μεγάλωσε ταξίδεψε μέχρι την Ιθάκη να γνωρίσει τον πατέρα του και επιδόθηκε σε λαφυραγωγία. Ήρθε σε συμπλοκή με τον Οδυσσέα, χωρίς να γνωρίζει ποιός είναι,  τον οποίο τραυμάτισε θανάσιμα με το δόρυ του «εξοπλισμένο με ψαροκόκκαλο σαλαχιού». Ο Οδυσσέας πεθαίνει και το σώμα του μεταφέρεται συνοδεία του Τηλέμαχου και της Πηνελόπης στο νησί της Κίρκης για να ταφεί.

Μετά την ταφή έγιναν δύο γάμοι: ο Τηλέμαχος παντρεύτηκε την Κίρκη και ο Τηλέγονος την Πηνελόπη. Η Κίρκη χάρισε την αθανασία στον Τηλέμαχο και την Πηνελόπη και τους έστειλε στα νησιά των Μακάρων, ενώ ανάστησε και τον Οδυσσέα, κρατώντας τον κοντά της.

ΜΑΡΙ ΤΥΣΣΩ ( 1761-1850)

Τα κέρινα ομοιώματα

Της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Η ιδιαίτερη προσωπικότητα που εξετάζουμε σήμερα γεννήθηκε στο Στρασβούργο της Γαλλίας. Ο πατέρας της, Γιόζεφ Γκρόσχολτζ, σκοτώθηκε στον Επταετή Πόλεμο δύο μήνες πριν γεννηθεί η Μαρί. Η μητέρα της, Άνν Μαρί Γουάλντερ, αποφάσισε να μετακομίσει στην Βέρνη της Ελβετίας έξι χρόνια αργότερα και να εργαστεί ως οικονόμος στο σπίτι του νεαρού Δρ. Φιλίπ Κούρσιους, του ανθρώπου που θα έπαιζε τον σημαντικότερο ρόλο στη ζωή της ορφανής Μαρί.

Ο Κούρσιους ήταν γιατρός και έφτιαχνε κέρινα ομοιώματα για να δείχνει την ανατομία του ανθρώπινου σώματος. Αργότερα, άρχισε να δημιουργεί και πρόσωπα. Το 1765 μετακόμισε  στο Παρίσι και ίδρυσε ένα «Εργαστήριο Πορτραίτων με Κερί». Την ίδια χρονιά έφτιαξε το κέρινο ομοίωμα της τελευταίας ερωμένης του Λουδοβίκου ΙΕ΄, της Μαντάμ ντυ Μπαρρύ ( είναι το παλιότερο σωζώμενο ομοίωμα).

Το 1766 η Μαρί και η μητέρα της ακολούθησαν τον Δρ. Κούρσιους στο Παρίσι. Η πρώτη έκθεση του Κούρσιους έλαβε χώρα το 1770 και ήταν πετυχημένη, αφού τράβηξε το ενδιαφέρον ενός  μεγάλοτ πλήθους ανθρώπων. Το 1776 η έκθεση μεταφέρθηκε στο Παλαί Ρουαγιάλ, ενώ το 1782 άνοιξε μια δεύτερη, αλλά διαφορετική έκθεση, το «Σπήλαιο των Μεγάλων Κλεφτών», έναν πρόγονο της «Αίθουσας του Τρόμου».

Ο Κούρσιους δίδαξε στην πρόθυμη και ταλεντούχα Μαρί την τέχνη του κι εκείνη άρχισε να εργάζεται μαζί του. Το πρώτο της πορτραίτο (Βολταίρος) το έφτιαξε το 1777, για να ακολουθήσουν στα επόμενα χρόνια μέχρι την επανάσταση(1789) πορτραίτα σημαντικών και ισχυρών προσωπικοτήτων, όπως ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ και ο Μπένζαμιν Φράνκλιν.

Στα απομνημονεύματά της (τα έγραψε το 1838) αναφέρει ότι την προσέλαβαν να διδάξει την Ελίζαμπεθ, την αδελφή του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, αποκαλύπτοντας ότι ήταν παρούσα σε πολλές συνομιλίες των βασιλόπαιδων και διαφόρων μελών της Αυλής. Υποστηρίζει ότι ήταν όλοι τους τόσο ευχαριστημένοι με τη δουλειά της, ώστε την κάλεσαν να ζήσει στο ανάκτορο των Βερσαλλιών για 9 χρόνια (δεν υπάρχει καμία άλλη πηγή που να το βεβαιώνει).

Στις 12 Ιουλίου 1789, τα κέρινα κεφάλια του Ζακ Νεκέρ και του Δούκα της Ορλεάνης(έργα του Κούρσιους) παρήλασαν σε μια πορεία διαμαρτυρίας, δύο μόλις μέρες πριν την κατάληψη της Βαστίλλης.

Η Μαρί, ως γνωστή φιλομοναρχική, συνελλήφθη από την επαναστατική κυβέρνηση. Η μέρα του απαγχονισμού της στη γκιλοτίνα ορίστηκε και το κεφάλι της ξυρίστηκε. Ωστόσο, στάθηκε τυχερή και σώθηκε, χάρη στην επέμβαση του Κολό ντ’ Ερμπουά, ενός υποστηρικτή και χρηματοδότη του Κούρσιους.

Η Μαρί άρχισε να φτιάχνει  νεκρικές μάσκες για τα διάσημα θύματα της επανάστασης, όπως ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄, η Μαρία Αντουανέτα, ο Μαρά, ο Ροβεσπιέρος κλπ. Οι μάσκες της, ομολογουμένως εξαιρετικές, παρήλασσαν στους δρόμους του Παρισιού, σαν να ήταν επαναστατικές σημαίες.

Όταν ο Κούρσιους πέθανε(1794) η Μαρί κληρονόμησε τη συλλογή των δικών του κέρινων ομοιωμάτων και τον επόμενο χρόνο παντρεύτηκε τον πολιτικό μηχανικό Φρανσουά Τυσσώ. Γέννησε τρία παιδιά: μια κόρη που πέθανε αμέσως και δύο γιούς, τον Τζόζεφ και τον Φρανσουά.

Το 1802, μετά την Συνθήκη της Αμιένης, η Μαρί έφυγε για το Λονδίνο, παίρνοντας μαζί της τον έναν από τους δύο γιούς της, τον τετράχρονο Τζόζεφ, για να παρουσιάσει εκεί μια συλλογή πορτραίτων στο Λυσέουμ Θήατερ, παράλληλα με ένα φαντασμαγορικό σόου που παρουσίαζε ο Πώλ Φιλιντόρ, ο οποίος εισέπραξε τα μισά κέρδη της.

Η Μαρί Τυσσώ, λόγω των Ναπολεόντιων Πολέμων, δεν μπορούσε να γυρίσει πίσω στη Γαλλία και αποφάσισε να κάνει ένα τουρ με την συλλογή της στα Βρετανικά Νησιά.

Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1822, ο μικρότερος γιός της Φρανσουά πήγε να τη βρει και να μείνει μαζί της, μπαίνοντας και στην επιχείρηση της μητέρας του. Ο σύζυγός της παρέμεινε στη Γαλλία και δεν συναντήθηκαν ποτέ ξανά.

Το 1835, μετά από τριάντα τρία χρόνια περιηγήσεων στη Βρετανία, η Μαρί έστησε την πρώτη μόνιμη έκθεση των κέρινων ομοιωμάτων της στην Μαίηκερ Στρητ, στον τελευταίο όροφο του Μπαίηκερ Στρητ Μπαζάρ.

Πέθανε ήσυχα, στον ύπνο της, στο Λονδίνο, σε ηλικία 88 ετών.

ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ ΤΖΙΟΥΝΙΟΡ(1929-1968)

Ο επαναστάτης ιερωμένος

Της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ ο Νεώτερος γεννήθηκε στην Ατλάντα της Τζώρτζια από πατέρα ιερέα που έφερε ακριβώς το ίδιο όνομα. Το πραγματικό τους όνομα ήταν Μάϊκλ, αλλά ο πατέρας του το άλλαξε σε Μάρτιν Λούθερ προς τιμήν του Μαρτίνου Λούθηρου, του Γερμανού Προτεστάντη θεολόγου.

Αν και έμεναν σε μια συνοικία εύπορων μαύρων, ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ ο Νεώτερος έζησε από πολύ μικρό παιδί την αγριότητα και την ταπείνωση του ρατσισμού που μάστιζε τον αμερικανικό νότο, αλλά έμαθε να πειθαρχεί στο αυστηρο θρησκευτικό οικογενειακό του περιβάλον.

Η ρητορική του δεινότητα θα αναδυθεί στο γυμνάσιο όταν γίνει μέλος στην σχολική ομάδα Debate. Το πρώτο του βραβείο το πήρε σε ηλικία 15 ετών, όταν ήρθε πρώτος σε διαγωνισμό ρητορικής (προκηρυγμένο από τον φιλανθρωπικό σύλλογο των μαύρων Black Elks) με θέμα «ο Νέγρος και το Σύνταγμα».

Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς θα δουλέψει σε καπνοπαραγωγική μονάδα στο Κονέκτικατ και θα διαπιστώσει μια εντελώς διαφορετική-προς το καλύτερο- συμπεριφορά των λευκών απέναντί του. Είναι το έναυσμα για την πορεία-σκοπό της ζωής του.

Τέσσερα χρόνια αργότερα αποφοιτά από το Κολλέγιο Μούρχαουζ, το οποίο δεχόταν μόνον μαύρους σπουδαστές, αποφασισμένος να ακολουθήσει την ιερωσύνη και να συνεχίσει τις σπουδές του. Παρακολουθεί ένα σεμινάριο στο Τσέστερ της Πενσυλβάνια και έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με Προτεστάντες θεολόγους και με την φιλοσοφία της μη-βίας του Μαχάτμα Γκάντι.

Το 1955 αποφοιτά από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης με τον τίτλο του Δόκτορα της Θεολογίας. Είναι κιόλας παντρεμένος με την Κορέτα Σκοτ και περιμένει το πρώτο του παιδί, αποφασισμένος να κάνει τα πάντα ώστε η φυλή του να βρει τη θέση που της αξίζει, ξεκινώντας από τη θέση του πάστορα στην εκκλησία των Βαπτιστών, στο κέντρο του ρατσισμού- στο Μοντγκόμερυ της Αλαμπάμα. Είναι μόλις 24 ετών. Πέντε χρόνια αργότερα, αναλαμβάνει την εκκλησία στην οποία λειτουργούσε ο πατέρας του και μένει εκεί μέχρι το απότομο κόψιμο του νήματος της ζωής του, συγκλονίζοντας το εκκλησίασμα με τους εμπνευσμένους λόγους του.

Ο αγώνας είναι μακρύς:

Το 1955 ηγείται της νικηφόρας εκστρατείας του μποϋκοτάζ των δημοσίων λεωφορείων της πόλης Μοντγκόμερυ.

Το 1957 ιδρύει την Διάσκεψη της Χριστιανικής Ηγεσίας του Νότου, κατέχοντας τη θέση του Προέδρου.

Το 1961 εμψυχώνει την εκστρατεία Επιβάτες για την Ελευθερία, την κινητοποίηση που έδωσε οριστικό τέλος στους φυλερικούς διαχωρισμούς στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Το 1962 ηγείται στον αγώνα εναντίον του φυλετικού διαχωρισμού στο Ώλμπανυ της Τζώρτζια (γνωστό ως Κίνημα του Ώλμπανυ).

Το 1963 μετέχει στη διοργάνωση ειρηνικών πορειών διαμαρτυρίας στο Μπέρμινχαμ της Αλαμπάμα και ηγείται στην «Πορεία στην Ουάσιγκτον», όπου εκφωνεί την ομιλία που έμεινε ιστρορική, αρχίζοντας με τη φράση: I have a dream…(έχω ένα όνειρο...). Το όνειρο αυτό είναι εικόνες ισότητας στην καθημερινότητα μαύρων και λευκών σε ολόκληρη την Αμερική.

Το 1964 τιμάται με το βραβείο Νόμπελ για τους ειρηνικούς αγώνες του υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων των μαύρων Αμερικανών πολιτών.

Το 1965 ηγείται στην «Πορεία από τη Σέλμα στο Μοντγκόμερυ», μια διαμαρτυρία για την απαγόρευση του δικαιώματος ψήφου στους μαύρους.

Κριτικάρει σφοδρώτατα τον πόλεμο στο Βιετνάμ και το 1967 εκφωνεί τον, επίσης ιστορικό λόγο του «Πέρα από το Βιετνάμ».

Καμία πορεία δεν έγινε απρόσκοπτα και χωρίς επεισόδια, χωρίς να στάξει αίμα.

Γίνονται πολλές απόπειρες δολοφονίας του, τις οποίες αντιμετωπίζει στωικά, λέγοντας δημόσια ότι η δολοφονία του δεν θα σταματήσει τη μάχη για τα ίσα δικαιώματα. Μετά την δολοφονία του Προέδρου Τζων Φιτζέραλντ Κέννεντυ, είπε στην σύζυγό του Κορέτα: «Αυτό θα συμβεί και σε μένα. Δεν θα σταματήσω να σου λέω ότι αυτή η κοινωνία είναι άρρωστη».

Τίποτε δεν ήταν εύκολο. Πολλοί μαύροι τον αμφισβήτησαν, κατηγορώντας τον για ρεφορμισμό και εξάρτηση από το κατεστημένο. Η συσσωρυμένη οργή τους έκανε να στραφούν σε πιο ριζοσπαστικά κινήματα όπως των Μαύρων Πανθήρων και του Μάλκολμ Χ.

Η παθητική αντίδραση, στην οποία μένει πιστός ο Κίνγκ, οι συνομιλίες του με τον Ρόμπερτ Κέννεντυ και τον Λύντον Τζόνσον θα κάνουν τους ομοφύλους του καχύποτους και θα τον κατηγορήσουν για ρατσισμό, προδοσία και δουλοπρέπεια.

Το 1968, επίμονος και ακαταπόνητος, σχεδιάζει μια πορεία προς την Ουάσιγκτον που την ονομάζει «Πορεία των φτωχών», θέλοντας να δείξει το μέγεθος της φτώχειας που μάστιζε τους μαύρους. Ταξιδεύει σ’ ολόκληρη την Αμερική, με σκοπό να συγκεντρώσει έναν διαφυλετικό «στρατό» και να βαδίσουν ειρηνικά προς την Ουάσιγκτον και να δεσμεύσει το Κογκρέσο να ψηφίσει νόμο περί προνοίας των φτωχών Αμερικανών- όχι μόνο των μαύρων.

Στα τέλη Μαρτίου 1968 λαμβάνει ένα τηλεφώνημα από τους εργάτες καθαριότητας του Μέμφις στο Τενεσσί, που ζητούν την υποστήριξή του στην απεργία τους. Απεργούν ζητώντας ίσους μισθούς με τους λευκούς εργάτες.

Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ δέχεται και καταλύει με τους συνοδούς του στο μοτέλ Λωραίνη, εκεί που διαμένει όποτε πηγαίνει στο Μέμφις, την 29^η Μαρτίου.

Το ημερολόγιο έδειχνε 4 Απριλίου 1968. Στις 6 το απόγευμα, ο Κίνγκ βγαίνει από το δωμάτιό του στο μπαλκόνι και δέχεται δολοφονικά πυρά στο πρόσωπό του από τον λευκό, κατάδικο για ληστεία, Τζέημς Έαρλ Ρέυ. Πέφτει κάτω αιμόφυρτος και αναίσθητος. Οι άνδρες της συνοδείας του τον μετέφεραν αμέσως στο νοσοκομείο, όπου χειρουργήθηκε χωρίς καθυστέρηση.

Ο Ρέυ είχε αποδράσει από τις φυλακές του Μιζούρι και είχε νοικιάσει ένα δωμάτιο που ήταν ακριβώς απέναντι από το μοτέλ. Συνελήφθη με την μέθοδο των δακτυλικών αποτυπωμάτων τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς στο Λονδίνο, ενώ προσπαθούσε να διαφύγει στη Ζιμπάμπουε με πλαστό διαβατήριο. Στο δωμάτιο, από το οποίο πυροβόλησε τον Κίνγκ η αστυνομία βρήκε κυάλια και έναν χάρτη, πάνω στον οποίο ήταν σημειωμένες οι διευθύνσεις του σπιτιού του Κίνγκ και του μοτέλ Λωρραίνη).  

Οι δείκτες έδειχαν 7 όταν ο Κίνγκ άφησε την τελευταία του πνοή. Η κηδεία του έγινε στις 9 Απριλίου στην εκκλησία όπου ήταν πάστορας. Χιλιάδες κόσμος τον αποχαιρετά, διάσημοι και άσημοι, απλοί πολίτες και επίσημοι. Όλη η Αμερική παρακολουθεί από τους δέκτες της τηλεόρασης εκατό χιλιάδες ανθρώπους να συνοδεύουν τον ειρηνιστή πάστορα στην τελευταία του κατοικία.

Η Πορεία των Φτωχών πραγματοποιήθηκε από τις 12 Μαϊου ως τις 24 Ιουνίου 1968. Επι κεφαλής ήταν η σύζυγος του νεκρού, Κορέτα Κίνγκ, και ο νέος Πρόεδρος της Χριστιανικής Διάσκεψης Ράλφ Αμπερνάθυ.

Ακούστηκαν πολλά περί συνωμοσίας της αμερικανικής κυβέρνησης, ότι ο Ρέη ήταν απλά ένα πιόνι ή ότι ήταν ένας τρελός που επιζητούσε τη δημοσιότητα.

Η 15^η Ιανουαρίου (ημέρα γέννησης του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ) ανακηρύχθηκε επίσημη γιορτή στην Αμερική το 1986.

I have a dream…

Ο ΘΕΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝ

Οι έρωτες και τα παιδιά του

Της Dimitra Papanastasopoulou

Ο θεός του φωτός, της μουσικής, της ιατρικής και της μαντικής είχε μια πολυτάραχη, πολλές φορές άτυχη ερωτική ζωή, αλλά τα παιδιά που απέκτησε έγιναν πασίγνωστα για τα ταλέντα και τις ιδιότητες που τους κληροδότησε.

Πρώτος στη σειρά είναι ο Υάκινθος- ένας πολύ ωραίος νέος, που ο Απόλλων αγάπησε βαθιά, αλλά σκότωσε άθελά του. Ο δίσκος που πέταξε, βρήκε τον άτυχο νέο στο κεφάλι.

Δεύτερος άτυχος ήταν ο Υμέναιος, γιός του γενάρχη της Μαγνησίας Μάγνητα, δισέγγονος του Φρίξου. Κάποιες παραδόσεις, αντίθετα, θέλουν τον Υμέναιο γιό του Απόλλωνα και της μούσας Καλλιόπης και όχι αντικείμενο ερωτικού πόθου. Βεβαιωμένος γιός, πάντως, του Απόλλωνα και της Καλλιόπης είναι ο Ορφέας, στον οποίο ο θεός χάρισε τη λύρα του για να μαγεύει, όχι μόνο τους ανθρώπους, αλλά και τα άγρια θηρία. Όταν οι Μαινάδες έσφαξαν τον Ορφέα, ο Δίας τοποθέτησε τη λύρα στον ουρανό και την έκανε αστερισμό.

Ο Απόλλων ερωτεύτηκε την Μάρπησσα, την κόρη του ποταμού Εύηνου, αλλά την έκλεψε ο Ίδας. Ο Απόλλων τον κυνήγησε, τον έπιασε και πάλεψε μαζί του με τρόπαιο την Μάρπησσα. Ο Δίας, όμως, επενέβη, σταμάτησε την πάλη και είπε ότι έπρεπε η κοπέλα να διαλέξει. Η Μάρπησα προτίμησε τον θνητό Ίδα, με τη σκέψη ότι ο θεός σύντομα θα την παρατούσε.

Ο Δίας επενέβη άλλη μια φορά σε καυγά του Απόλλωνα. Ο Ηρακλής είχε ζητήσει χρησμό και ο Απόλλων αρνήθηκε. Ο ήρωας άρπαξε τότε τον μαντικό τρίποδα και έφυγε για να στήσει κάπου αλλού το δικό του μαντείο. Θεός και ημίθεος ήρθαν στα χέρια. Ο Δίας, λοιπόν, επενέβη και έπεισε τον ήρωα γιό του να δώσει πίσω τον τρίποδα και τον αθάνατο γιό του Απόλλωνα να δώσει τον χρησμό.

Η μούσα Θάλεια ενώθηκε με τον Απόλλωνα και γέννησε τους Κορύβαντες, όντα με δαιμονική δύναμη στον  χορό.

Με την Φθία απέκτησε τρεις γιούς: τον Δώρο, τον Λαόδοκο και τον Πολυποίτη, που βασίλευαν στην Αιτωλία, γνωστή τότε ως Κουρήτιδα( οι γιοί του Απόλλωνα ονομάζονταν και Κούροι). Ωστόσο, ο Αιτωλός τους σκότωσε και καταπάτησε τη γη, ονομάζοντάς την Αιτωλία.

‘Ενας άλλος γνωστός γιός του Απόλλωνα και της Θυίας, κόρης του Καστάλιου και ιέρειας του Διόνυσου, είναι ο Δελφός, που έδωσε το όνομά του στους φημισμένους Δελφούς.

Η Θηρώ γέννησε τον Χαίρωνα κι αυτός ίδρυσε την Χαιρώνεια, η Δρυόπη γέννησε τον Άμφισσο και η νύμφη Κωρυκία έγινε δική του μέσα στο Κωρύκειο άντρο και έφερε στον κόσμο τον Λύκωρο, που δημιούργησε την πόλη Λυκώρεια.

Ένας από τους πιο φημισμένους γιούς του Απόλλωνα είναι ο Ασκληπιός, καρπός της ένωσης του θεού με την κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας Φλεγύα, την Κορωνίδα. Ο κένταυρος Χείρων του έμαθε όλα τα φάρμακα και όλους τους τρόπους να γιατρεύει τις αρρώστιες των ανθρώπων, φτάνοντας στο σημείο να του αποκαλύψει πώς μπορούσε να ξαναζωντανεύει τους νεκρούς.

Το μάτι του Δία έπεσε πάνω στον Ασκληπιό και, τιμωρώντας τον για τούτη την ικανότητα, τον σκότωσε. Ο Απόλλων εξοργίστηκε και ξέσπασε φονεύοντας όλους τους Κύκλωπες- τα όντα που έφτιαχναν τους κεραυνούς του Δία. Ο αρχηγός των θεών, όμως, δεν κάμφθηκε. Απείλησε τον Απόλλωνα ότι θα τον στείλει στον Κάτω Κόσμο, στα Τάρταρα, και ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει την απειλή του, όταν πήγε γονατιστή ικέτις στα πόδια του η Λητώ. Ο Δίας υποχώρησε, επειδή της είχε ιδιαίτερη αδυναμία, και υποχρέωσε τον Απόλλωνα να υπηρετήσει ως υπηρέτης έναν θνητό για ένα χρόνο.

Αυτό έφερε τον Απόλλωνα στη Θεσσαλία, να βόσκει τα κοπάδια του βασιλιά Αδμητου. Θνητός και θεός έγιναν καλοί φίλοι και ο βασιλιάς κατάφερε με τη βοήθεια του θεού να παντρευτεί την Άλκηστη, την ωραιότερη κόρη του Πελία. Αλλά δεν κέρδισε μόνον αυτό. Ο Απόλλωνας του χάρισε μια μακρόχρονη ζωή, ενώ η μοίρα του ήταν σύντομη.

Ο ανήσυχος Απόλλων βρέθηκε ξανά τιμωρημένος από τον Δία όταν συμμάχησε εναντίον του με την Ήρα, τον Ποσειδώνα και την Αθηνά. Και τότε, βρέθηκε στην Τροία, υπηρέτης του βασιλιά Λαομέδοντα και, με την αρωγή του Ποσειδώνα, έχτισε τα τείχη της Τροίας. Ο Λαομέδοντας αρνήθηκε να δώσει την συμφωνημένη αμοιβή στους δύο θεούς και τους έδιωξε. Ο Απόλλων του έστειλε έναν λοιμό και ο Ποσειδώνας απάντησε με πλημμύρες.

Αργότερα, τον καιρό που βασίλευε ο Πρίαμος, ο Απόλλων ερωτεύθηκε την κόρη του Κασσάνδρα. Για να ενωθεί μαζί του της υποσχέθηκε να της χαρίσει την μαντική τέχνη. Κράτησε το λόγο του, αλλά η Κασσάνδρα τον κορόϊδεψε. Έτσι, ο Απόλλωνας της αφαίρεσε την ικανότητα να γίνεται πιστευτή.

Ο Απόλλων αγαπούσε ιδιαίτερα τα χώματα εκείνα κι άφησε πίσω του πολλούς γιούς: τον Τένη της Τενέδου από την Πρόκλεια, τον μάντη Μόψο από την Μαντώ, τον Μίλητο από την Αρεία και άλλους, λιγότερο σημαντικούς.

Ο Αχιλλέας σκότωσε τον Τένη, επειδή δεν άφηνε τους Έλληνες να προσορμιστούν στον τόπο του(στην Τένεδο), παρακούοντας την μητέρα του που τον προειδοποίησε πως αν σκότωνε τον Τένη θα το πλήρωνε με τη ζωή του στην Τροία, πέφτοντας από το χέρι του ίδιου του Απόλλωνα- πράγμα που έγινε.

Η Αρεία ήταν κόρη του Μίνωα. Όταν γέννησε τον Μίλητο τον παράτησε στο δάσος, φοβούμενη την οργή του πατέρα της. Ο Απόλλων φρόντισε τον γιό του, στέλνοντας λύκους να τον προσέχουν και μια λύκαινα να τον θηλάζει.

Στην Αθήνα, ο Απόλλων βίασε την κόρη του βασιλιά Ερεχθέα, την Κρέουσα. Ο γιός που γεννήθηκε εγκαταλήφθηκε επίσης. Και πάλι ο Απόλλων μερίμνησε, στέλνοντας τον Ερμή να τον πάρει και να τον μεταφέρει στους Δελφούς. Εκεί, το βρέφος παραδόθηκε στην Πυθία να το αναθρέψει. Όταν μεγάλωσε μπήκε στην υπηρεσία του ναού και αργότερα, με τη βοήθεια και την έγκριση της Αθηνάς, έγινε βασιλιάς της Αθήνας. Η Κρέουσα, άτεκνη έκτοτε, έμαθε από το στόμα του παιδιού της την αλήθεια. Αυτός ο γιός ήταν ο Ίων, πρόγονος όλων των Ιώνων που κυριάρχησαν στο Αιγαίο και στη μικρασιατική Ιωνία.

Τέλος, στο Άργος, ο Απόλλων ενώθηκε κρυφά με την Ψαμάθη, κόρη του βασιλιά Κρότωπου. Από αυτή την ένωση γεννήθηκε ο Λίνος. Ο Κρότωπος σκότωσε την Ψαμάθη και έριξε το βρέφος βορά στα σκυλιά. Ο εξοργισμένος Απόλλων έπληξε τον τόπο με αμέτρητα κακά, που δεν έπαψαν παρά μόνον όταν όσοι είχαν εναντιωθεί στο θέλημά του έφυγαν για πάντα από το Άργος.